Một buổi chiều nắng nhạt, khi ông Tám đang ngồi vá lại tấm lưới đánh cá trước sân, một chiếc xe con lạ hoắc dừng lại ngay cổng nhà. Một người đàn ông trung niên bước xuống, ăn mặc bảnh bao, theo sau là hai thanh niên trông rất trí thức. Ông Tám ngạc nhiên nhìn, lòng dấy lên một cảm giác bất an khó tả.

Người đàn ông bảnh bao đó không ai khác chính là chồng cũ của bà Ba. Ông ta nhìn vào căn nhà mục nát, đôi mắt chợt ánh lên vẻ phức tạp: hối hận, ngạc nhiên, và cả một chút xấu hổ.

“Tôi… là Hải. Chắc ông không biết tôi,” người đàn ông lên tiếng, giọng ngập ngừng. “Tôi là chồng cũ của Ba. Tôi… đã quay về tìm cô ấy.”

Nghe thấy tiếng động, bà Ba từ trong nhà bước ra. Khuôn mặt bà sững sờ, bàn tay đang cầm chiếc khăn chợt buông thõng. Mười năm rồi, bà không nghĩ có ngày này.

“Hải… sao anh lại ở đây?” Giọng bà run run, như thể đang đối diện với một bóng ma từ quá khứ.

Hải bước đến gần, đôi mắt nhìn thẳng vào bà, không còn vẻ kiêu ngạo ngày xưa: “Anh biết lỗi rồi, Ba. Sau mười năm phiêu bạt, anh mới hiểu ra gia đình là tất cả. Các con giờ đã lớn, chúng muốn đón mẹ về.”

Hai thanh niên đi sau cũng tiến tới, cúi đầu chào bà: “Mẹ ơi, con là Tuấn. Đây là em gái con, Lan. Bọn con xin lỗi vì đã không biết mẹ khổ sở thế này. Bọn con giờ đã có nhà cửa, công việc ổn định rồi, mẹ về ở với bọn con nhé!”

Bà Ba chết lặng, đôi mắt ngấn lệ. Giữa niềm vui gặp lại các con và nỗi đau khi phải đối mặt với quá khứ, bà không biết phải làm gì. Bà quay sang nhìn ông Tám. Ông Tám vẫn ngồi đó, lặng lẽ nhìn, đôi mắt buồn đã trở nên sâu thẳm hơn bao giờ hết. Ông hiểu, giây phút này rồi cũng phải đến.

“Cô ấy đã sống yên ổn mười năm rồi,” ông Tám nói, giọng đều đều, nhưng mỗi chữ như một nhát dao cứa vào lòng. “Mười năm, anh ở đâu?”

Hải cúi đầu: “Tôi… tôi biết mình có lỗi. Tôi sẽ bù đắp tất cả.”

“Bù đắp sao?” Bà Ba bật khóc nức nở. “Mười năm… có thể bù đắp bằng cái gì? Anh có biết Tám đã chăm sóc tôi và Bi thế nào không? Anh có biết ông ấy đã là điểm tựa của chúng tôi ra sao không?”

“Mẹ ơi, giờ chúng con đã có thể chăm sóc mẹ rồi,” Lan, cô con gái, lên tiếng, giọng đầy sự thành khẩn. “Anh Hải có thể đã sai, nhưng anh ấy vẫn là cha của chúng con. Mẹ về đi, gia đình mình sẽ lại sum vầy.”

Lời nói của cô gái như một nhát dao nữa cứa vào tim ông Tám. Ông Tám biết, ông không thể giữ lại người đàn bà này. Bà có gia đình, có con cái ruột thịt của mình. Cuộc đời bà thuộc về nơi đó, không phải là căn nhà mục nát này.

Ông Tám đứng lên, tiến lại gần bà Ba, nhẹ nhàng cầm lấy tay bà. Đôi bàn tay chai sạn vì nắng gió của ông run rẩy.

“Ba à, em về đi,” ông Tám nói, giọng nghẹn lại. “Đây là nơi em thuộc về. Anh… anh sẽ ổn thôi.”

Những lời nói đó như một lời giải thoát, nhưng cũng là một bản án. Bà Ba nhìn ông Tám, nhìn căn nhà đã gắn bó mười năm, nước mắt tuôn rơi. Bà hiểu, ông đang gạt đi tình cảm của mình để bà được hạnh phúc trọn vẹn.

Sau một hồi dằn vặt, bà Ba quyết định về với các con. Bà tin vào những lời hứa hẹn của Hải và sự thành khẩn của Tuấn, Lan. Ông Tám dù đau lòng nhưng vẫn nén lại, tự tay gói ghém vài món đồ của bà, đặt vào chiếc xe sang trọng đang đợi. Giây phút chia ly, bà Ba ôm ông Tám thật chặt, khóc nức nở.

“Tám… tôi xin lỗi ông,” bà thốt lên.

“Đừng xin lỗi. Em cứ đi đi, sống cho thật hạnh phúc,” ông Tám đáp, giọng khản đặc. Đôi mắt ông nhìn theo chiếc xe dần khuất, để lại căn nhà trống hoác, lạnh lẽo.

Về đến căn biệt thự xa hoa, bà Ba được đón tiếp chu đáo. Nhưng chỉ vài ngày sau, sự thật bắt đầu lộ ra. Bà nghe lỏm được cuộc nói chuyện của Hải và Tuấn.

“Mẹ thì cứ tưởng bố con mình hối hận thật,” Tuấn nói, giọng đầy vẻ tính toán. “May mà bà ấy về kịp, nếu không ngôi nhà thờ tổ tiên của nhà mình đã bị thu hồi vì không có người chăm sóc rồi.”

“Đúng vậy,” Hải tiếp lời. “Mẹ con đã đăng kí hộ khẩu tại ngôi nhà thờ đó mười năm trước, nếu bà ấy không về, coi như mất. Giờ bà ấy về rồi, bố con mình sẽ được quyền thừa kế toàn bộ mảnh đất đó, trị giá hàng chục tỷ đồng. Ông ta muốn chiếm đất nhà mình mà không được đâu.”

Nghe những lời đó, bà Ba như sét đánh ngang tai. Bấy lâu nay bà luôn sống trong day dứt, trong niềm tin về một gia đình đoàn tụ, nhưng hóa ra tất cả chỉ là một màn kịch được dựng lên vì tiền. Mười năm trước, chồng bà bỏ đi không phải vì tình yêu mà vì phá sản, giờ làm ăn được, ông ta trở về để chiếm lại tài sản. Các con bà đón bà về cũng chỉ vì mục đích tương tự. Tình cảm gia đình mà bà hằng mong ước chỉ là một vỏ bọc mỏng manh che đậy cho sự tham lam và tính toán.

Nỗi đau đớn và sự hối hận dâng lên tột cùng. Bà nhận ra, nơi bà thuộc về không phải là căn biệt thự này, mà là căn nhà mục nát của ông Tám. Ông Tám cưu mang bà không vì điều gì, chỉ vì lòng tốt và tình thương.

Bà Ba lặng lẽ thu dọn đồ đạc, đêm hôm đó, bà lén lút rời khỏi căn biệt thự. Bà chạy như bay về ngôi làng cũ. Bà không màng đến những lời chửi mắng, níu kéo của chồng cũ và các con. Bà chỉ có một suy nghĩ duy nhất: trở về bên ông Tám.

Thế nhưng, khi bà đến nơi, cổng nhà ông Tám đã khóa. Hỏi hàng xóm mới biết, sau khi bà Ba đi, ông Tám như người mất hồn. Ông không ăn không uống, chỉ ngồi thẫn thờ nhìn vào khoảng không. Vài ngày sau, ông đổ bệnh nặng. Bi, đứa con trai ông hết lòng yêu thương, cũng đã lên thành phố tìm việc, chỉ có ông một mình trong căn nhà mục nát.

Trong cơn đau đớn và tuyệt vọng, ông Tám đã không qua khỏi. Ông ra đi trong cô độc, một mình trong căn nhà trống trải, không có bà Ba bên cạnh.

Bà Ba đổ sụp xuống, ôm chặt cánh cổng đã rỉ sét, khóc nấc. Giờ đây, bà không còn gì cả. Người đàn ông đã hy sinh cả cuộc đời mình cho bà đã ra đi mãi mãi. Bà đã chọn một gia đình giả dối để rồi đánh mất mái ấm thật sự.

Mưa bắt đầu rơi, thấm ướt gương mặt bà. Bà Ba ngước nhìn vào căn nhà mục nát, nước mắt hòa với nước mưa, mặn chát. Đó là một cái kết bi thảm, nơi sự tham lam đã hủy hoại tình người, để lại một người đàn bà day dứt cả đời, và một người đàn ông ra đi trong sự cô độc tột cùng.